Սիրիայում իշխանափոխությունը ՀՀ-ի դեմ ագրեսիայի ռիսկ է ստեղծում
Սիրիայում իշխանափոխության արդյունքում Ռուսաստանը դուրս մղվեց նաև այս երկրից։ Իսկ Թուրքիայի դիրքերն ուժեղացան։ Այս իրավաիճակն ինչպիսի՞ ազդեցություն կարող է ունենալ Հայաստանի վրա։ Տարածաշրջանային անվտանգության տեսանկյունից, այս փոփոխությունը վտանգավոր հետևանքներ կարո՞ղ է ունենալ Հայաստանի համար։
Ռուսաստանը վերջին տասնամյակներում Սիրիայում եղել է կարևոր դերակատար, հատկապես Բաշար Ասադին աջակցելու հարցում։ Դեկտեմբերի 8-ին աշխարհի աչքի առաջ Ռուսաստանը դուրս մղվեց Սիրիայից։ Սա նշանակում է, որ Մոսկվայի ազդեցությունը Մերձավոր Արևելքում էապես թուլացավ։ Դամասկոսը գրավելուց հետո ապստամբներն առաջին հերթին դուրս են հրավիրել ռուսական ռազմակայանը, տալով 2 օր ժամանակ։ Այս տարածաշրջանում այլևս չկա պետություն, որտեղ Մոսկվան լեգալ ռազմակայան և քաղաքական ազդեցություն ունենա։ Ենթադրելի է, որ այս իշխանափոխությունն էապես կազդի նաև իսրայելա-արաբական դիմակայության վրա։ Եվ Սիրիայի հարևան երկրները կդադարեցնեն սպասարկել ռուսական հետաքրքրություններն, ու պատերազմն այս շրջանում կդադարի։ Այս առումով՝ Սիրիայի իշխանափոխությունը դրական հետևանքներ կունենա տարածաշրջանային խաղաղության առումով։
Սակայն մտահոգիչ է այն, որ Թուրքիան է ուժեղանում տարածաշրջանում։ Բաշար Ասադի ռեժիմը տապալող ուժերը թուրքամետ են։ Դա Թուրքիային նոր հնարավորություն կտա ընդլայնելու ազդեցությունը տարածաշրջանում։ Այս առումով էլ մտահոգիչ է այն, որ Թուրքիան այս հաջողությունից ոգևորված կարող է կրկին ագրեսիվ քաղաքականություն դրսևորել Հարավային Կովկասում մասնավորապես՝ ՀՀ-ի ուղղությամբ։
Նկատենք, որ 2020-ի 44-օրա պատերազմում Հայաստանի պարտության պատճառներից մեկն էլ այն էր, որ պատերազմում ներգրավվել էր Թուրքիան և մեծապես օգնում էր Ադրբեջանին։ Ներկայում Մերձավոր Արևելքում նրա դիրքերի ուժեղացումը կարող են խթանել թուրքական իշխանություններին, և նրանք գուցե փորձեն ռուս-ադրբեջանական ուժերին աջակցել, այսպես կոչված՝ «Զանգեզուրի միջանցքը» ռազմական ուժով բացելու հարցում։ Հաշվի առնելով միջազգային վերլուծական կենտրոնների կողմից ՀՀ-ի ուղղությամբ հնարավոր ագրեսիայի կանխատեսումը, այս մտահոգությունները ռեալ են։
Սիրիայում Ռուսաստանի ազդեցության նվազումը կարող է վերափոխել ՀՀ ռազմավարական դիրքերը։ Ռուսական զորքերի ներկայությունը ՀՀ-ում և հայ-թուրքական սահմանին ՀՀ-ին նույնպիսի իրավիճակում է դնում, ինչպիսին Բաշար Ասադի Սիրիան էր։ Ինչպես Սիրիան, նույնպես և ՀՀ-ն աշխարհում դիտվում էր որպես ռուսական ազդեցության գոտի։ Եթե ՀՀ իշխանությունը կարողանա դասեր քաղել Սիրիայի իշխանափոխությունից, և ընդհանրապես, տարածաշրջանում Ռուսաստանի ազդեցության վերացման փաստից, ապա պիտի վերանայի հայ-ռուսական ռազմավարական հարաբերությունները։ Մասնավորապես՝ կարող է ակնարկել ՀՀ-ից ռուսական զորքերի դուրս հրավիրման հարցը օրակարգ բերելու մտադրության մասին։
Կարճ ասած՝ Սիրիայում իշխանափոխությունը և Թուրքիայի դիրքերի ուժեղացումը, ՀՀ-ի համար կարող է ստեղծել նոր վտանգներ։ Թուրքական հնարավոր ագրեսիան կանխելու համար ՀՀ-ն այս իրավիճակում պետք է առավել ակտիվացնի դիվանագիտական ջանքերը, ամրապնդի միջազգային կապերը ԱՄՆ-ի, ԵՄ-ի, մասնավորապես՝ Ֆրանսիայի հետ, շարունակի աշխատել պաշտպանունակության և դիմակայունության բարձրացման վրա։ ՀՀ-ն պարտավոր է նաև վերանայել հայ-ռուսական հարաբերությունները, ոչ միայն հայտարարել, թե ՀՀ-ն փաստացի ՀԱՊԿ անդամ չէ, այլև իրապես դուրս գալ այդ ռուսական կառույցից, օր առաջ դուրս հրավիրել ռուսական զորքերը հայ-իրանական և հայ-թուրքական սահմաններից, տեսանելի քայլեր կատարել անկախության և ժողովրդավարության ուղղությամբ։
Թաթուլ Մկրտչյան
Ռուսաստանը վերջին տասնամյակներում Սիրիայում եղել է կարևոր դերակատար, հատկապես Բաշար Ասադին աջակցելու հարցում։ Դեկտեմբերի 8-ին աշխարհի աչքի առաջ Ռուսաստանը դուրս մղվեց Սիրիայից։ Սա նշանակում է, որ Մոսկվայի ազդեցությունը Մերձավոր Արևելքում էապես թուլացավ։ Դամասկոսը գրավելուց հետո ապստամբներն առաջին հերթին դուրս են հրավիրել ռուսական ռազմակայանը, տալով 2 օր ժամանակ։ Այս տարածաշրջանում այլևս չկա պետություն, որտեղ Մոսկվան լեգալ ռազմակայան և քաղաքական ազդեցություն ունենա։ Ենթադրելի է, որ այս իշխանափոխությունն էապես կազդի նաև իսրայելա-արաբական դիմակայության վրա։ Եվ Սիրիայի հարևան երկրները կդադարեցնեն սպասարկել ռուսական հետաքրքրություններն, ու պատերազմն այս շրջանում կդադարի։ Այս առումով՝ Սիրիայի իշխանափոխությունը դրական հետևանքներ կունենա տարածաշրջանային խաղաղության առումով։
Սակայն մտահոգիչ է այն, որ Թուրքիան է ուժեղանում տարածաշրջանում։ Բաշար Ասադի ռեժիմը տապալող ուժերը թուրքամետ են։ Դա Թուրքիային նոր հնարավորություն կտա ընդլայնելու ազդեցությունը տարածաշրջանում։ Այս առումով էլ մտահոգիչ է այն, որ Թուրքիան այս հաջողությունից ոգևորված կարող է կրկին ագրեսիվ քաղաքականություն դրսևորել Հարավային Կովկասում մասնավորապես՝ ՀՀ-ի ուղղությամբ։
Նկատենք, որ 2020-ի 44-օրա պատերազմում Հայաստանի պարտության պատճառներից մեկն էլ այն էր, որ պատերազմում ներգրավվել էր Թուրքիան և մեծապես օգնում էր Ադրբեջանին։ Ներկայում Մերձավոր Արևելքում նրա դիրքերի ուժեղացումը կարող են խթանել թուրքական իշխանություններին, և նրանք գուցե փորձեն ռուս-ադրբեջանական ուժերին աջակցել, այսպես կոչված՝ «Զանգեզուրի միջանցքը» ռազմական ուժով բացելու հարցում։ Հաշվի առնելով միջազգային վերլուծական կենտրոնների կողմից ՀՀ-ի ուղղությամբ հնարավոր ագրեսիայի կանխատեսումը, այս մտահոգությունները ռեալ են։
Սիրիայում Ռուսաստանի ազդեցության նվազումը կարող է վերափոխել ՀՀ ռազմավարական դիրքերը։ Ռուսական զորքերի ներկայությունը ՀՀ-ում և հայ-թուրքական սահմանին ՀՀ-ին նույնպիսի իրավիճակում է դնում, ինչպիսին Բաշար Ասադի Սիրիան էր։ Ինչպես Սիրիան, նույնպես և ՀՀ-ն աշխարհում դիտվում էր որպես ռուսական ազդեցության գոտի։ Եթե ՀՀ իշխանությունը կարողանա դասեր քաղել Սիրիայի իշխանափոխությունից, և ընդհանրապես, տարածաշրջանում Ռուսաստանի ազդեցության վերացման փաստից, ապա պիտի վերանայի հայ-ռուսական ռազմավարական հարաբերությունները։ Մասնավորապես՝ կարող է ակնարկել ՀՀ-ից ռուսական զորքերի դուրս հրավիրման հարցը օրակարգ բերելու մտադրության մասին։
Կարճ ասած՝ Սիրիայում իշխանափոխությունը և Թուրքիայի դիրքերի ուժեղացումը, ՀՀ-ի համար կարող է ստեղծել նոր վտանգներ։ Թուրքական հնարավոր ագրեսիան կանխելու համար ՀՀ-ն այս իրավիճակում պետք է առավել ակտիվացնի դիվանագիտական ջանքերը, ամրապնդի միջազգային կապերը ԱՄՆ-ի, ԵՄ-ի, մասնավորապես՝ Ֆրանսիայի հետ, շարունակի աշխատել պաշտպանունակության և դիմակայունության բարձրացման վրա։ ՀՀ-ն պարտավոր է նաև վերանայել հայ-ռուսական հարաբերությունները, ոչ միայն հայտարարել, թե ՀՀ-ն փաստացի ՀԱՊԿ անդամ չէ, այլև իրապես դուրս գալ այդ ռուսական կառույցից, օր առաջ դուրս հրավիրել ռուսական զորքերը հայ-իրանական և հայ-թուրքական սահմաններից, տեսանելի քայլեր կատարել անկախության և ժողովրդավարության ուղղությամբ։
Թաթուլ Մկրտչյան
Ամենից շատ դիտված
21:49 52 տարեկանում քաղցկեղից մահացել է գերությունից վերադարձած Կարլեն Ստեփանյանը
12:10 34 տարեկանում կյանքից հեռացած Կարգինի Հասոն այսօր կդառնար 46 տարեկան
20:00 Լիպարիտ Դրմեյանի բազմավեկտոր ընտանիքը. ընդդիմության և իշխանության հատման կետը
18:00 Միլիոնների «շոու»-ի էֆեկտը. ինչպես է իշխանությունը 94 մլն դրամ քամուն տվել մեկ հանրահավաքի համար
14:00 Ռուսական արգելքները խա՞ղ են, թե՞ տնտեսական պատերազմ է սկսվել
19:07 Փաշինյանը աշխարհի առաջատար համալսարանների շրջանավարտներին հրավիրում է ընդգրկվել ՀՀ Կառավարության կադրային բանկում
20:38 Կարեն Հովհաննիսյանը դստեր՝ Նանեի հետ նոր հուզիչ տեսանյութ է հրապարակել
13:36 Մարդը չպիտի իրեն նայի՝ որպես զոհ. Լևոն Արոնյանի անկեղծացումը՝ առաջին կնոջ կորստի մասին
16:41 ԱՄՆ-ն և Վենեսուելան համատեղ գործողությամբ չեզոքացրել են Նինյո Գերերոյին
13:22 Մեր պետության ներքին uպառնալիքը նիկոլիզմն է. հետևաբար պետք է կենտրոնանալ նրա դեմ պայքարելու վրա, այլ ոչ թե շեղվել այս գլխավոր օրակարգից․ Շարմազանով
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: