Եկամուտ և խաղադրույքներ․ շնամարտը՝ որպես բիզնես

Համացանցում հաճախ կարելի է հանդիպել շնամարտերի տեսանյութերի, որոնցում կենդանիների տերերը գումար վաստակելու նպատակով դաժան վերաբերունքի են արժանացնում սեփական շներին։ Հայաստանում կան նաև խմբեր և կազմակերպություններ, որոնք շնամարտերը դիտարկում են որպես բիզնես։

Եկամուտ և խաղադրույքներ, ինչի հետևանքով խեղվում է կենդանու հոգեկան վիճակն ու առողջությունը, առաջանում են վարքային խնդիրներ՝ վախ, սթրես, մշտական լարվածություն, և ամենակրևորը՝ վստահության կորուստ մարդու հանդեպ։

Շնամարտերում օգտագործված կենդանիները հաճախ դառնում են ագրեսիվ և անկայուն։ Շատ դեպքերում նրանց տերերը հրաժարվում են հետագա խնամքից և պարտված կենդանիներին պարզապես թողնում ամայի վայրերում կամ ենթարկում ֆիզիկական բռնության։ Բնականաբար, այսպիսի կենդանիները վտանգ են ներկայացնում ոչ միայն մարդկանց, այլև այլ կենդանիների համար։ Շներն ամեն կռվից հետո ապրում են վախի մեջ, նրանք սպասում են հերթական մարտին, ինչը խաթարում է նյարդային համակարգը։

Ըստ ՆԳՆ տվյալների՝ կենդանիների նկատմամբ դաժան վերաբերմունքը նախատեսված է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 307-րդ հոդվածով։ Դրա շրջանակում՝ այդ թվում կենդանիների մարտի կազմակերպումն ու իրականացումը պատժվում է՝ տուգանքով առավելագույնը 20-ապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ 80–150 ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ առավելագույնը 2 ամսով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը 2 տարի ժամկետով։

ՆԳՆ ոստիկանության ներկայացուցչի տվյալներով 2025 թվականին Հայաստանում արձանագրվել է 36 նման հանցագործություն, որոնցով նախաձեռնվել են քրեական վարույթներ։

Այս թեմայի շրջանակում Oragir.News-ը զրուցել է «Ադել» տնային կենդանիների պաշտպանության ՀԿ հիմնադիր նախագահ, ոստիկանության պաշտոնաթող փոխգնդապետ Մարթա Մելիքսեթյանի և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ հսկողության վարչության պետի տեղակալ, ոստիկանության փոխգնդապետ Յուրիկ Ղորղանյանի հետ։

Առավել մանրամասն` Հասմիկ Մովսիսյանի պատրաստած ֆիլմում։