Աֆրիկյան փղերը որսագողերի պատճառով ծնվել են առանց ժանիքների

Կենսաբաններն ուսումնասիրել են աֆրիկյան փղերի կողմից ժանիքների կորստի գենետիկ մեխանիզմը: Այս մասին հոդված է հրապարակվել Science ամսագրում:

Մոզամբիկի քաղաքացիական պատերազմի (1977-1992) ընթացքում փղոսկրերի ինտենսիվ որսագողությունը հանգեցրել է արագ էվոլյուցիոն փոփոխությունների, ինչի պատճառով շատ էգ փղեր ի ծնե ժանիք չունեին, քանի որ դա մեծացնում էր նրանց գոյատևման հնարավորությունները:

Այս ռազմական հակամարտության ընթացքում երկու կողմերն էլ կախված էին փղոսկրի առևտուրից, քանի որ պայքարի համար գումար էր անհրաժեշտ: Սա նվազեցրել է փղերի պոպուլյացիան մոտ 90 տոկոսով:

Փրինսթոնի համալսարանից Շեյն Քեմփբել-Ստատետոնը և նրա գործընկերները ուսումնասիրել են այս երևույթը կենսաբանական տեսանկյունից: Օգտագործելով դաշտային պատմության տվյալները և կենդանիների պոպուլյացիայի սիմուլյացիաները՝ գիտնականները ցույց են տալիս, որ ինտենսիվ որսագողությունն է առաջացրել այդ փոփոխությունները: Միայն իգական սեռի ներկայացուցիչներն են ծնվում առանց ժանիքների, ինչը վկայում է այս փոփոխության կապը սեռի հետ:

Գիտնականները ուսումնասիրել են փղի գենոմը և հայտնաբերել մի քանի գեներ, որոնք կարող են պատասխանատու լինել դրա համար, այդ թվում՝ AMELX գենը: Մարդկանց մոտ այս գենը կապված է փղերի ժանիքներին զուգահեռ համասեռ կողային կտրիչների աճի ճնշման հետ: