Աստղագետները հայտնաբերել են տիեզերքի առաջին աստղերից մեկը

Աստղագետների միջազգային խումբը հայտնաբերել է Երկրից 16 հազար լուսային տարի հեռավորության վրա գտնվող աստղ, որը, դատելով քիմիական բաղադրությունից, տիեզերքի ամենավաղ աստղերից մեկն է:

Հայտնաբերված աստղը կոչվել է SPLUS J210428.01-004934.2:

Փորձարարական դիտարկումները թույլ են տվել հետազոտողներին վերլուծել աստղի քիմիական կազմը: Հենց դրա շնորհիվ նրանք պարզել են, որ հայտնաբերված աստղը պատկանում է երկրորդ սերնդի աստղերի դասին: Դա հնարավոր էր հաստատել քիմիական բաղադրության մեջ ածխածնի, երկաթի, թթվածնի, մագնեզիումի և լիթիումի չափազանց ցածր պարունակությամբ:

Այդ նպատակով գիտնականները վերլուծել են աստղի կողմից արտանետվող լույսի սպեկտրը, որը պարունակում է տարբեր տարրերի յուրատեսակ քիմիական հետքեր: Համընդհանուր ընդունված տեսության համաձայն՝ նախքան աստղերի հայտնվելը վաղ տիեզերքում ծանր տարրեր չեն եղել, այն հիմնականում բաղկացած է եղել ջրածնից և հելիումից:

Ենթադրվում է, որ առաջին աստղերը նույնպես առաջացել են ջրածնից և հելիումից, բայց ջերմամիջուկային միաձուլման արդյունքում դրանց միջուկներում ավելի ծանր տարրեր են հայտնվել: «Նախ՝ ջրածինը վերածվում է հելիումի, ապա հելիումը՝ ածխածնի և այսպես շարունակ, մինչև երկաթ՝ կախված աստղի զանգվածից»,- բացատրում են գիտնականները:

Պայթող աստղերի պայթյունների արդյունքում ամբողջ հալված նյութն արտանետվել է տիեզերք: Այդ տիեզերական պայթյուններն այնքան ուժգին են եղել, որ առաջացրել են մի շարք միջուկային ռեակցիաներ: Արդյունքում հայտնվել են ավելի ծանր տարրեր՝ ոսկի, արծաթ, տորիում և ուրան, որոնք հայտնաբերվել են արդեն հաջորդ սերնդի աստղերի կազմում: SPLUS J210428 աստղի քիմիական կազմի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ այն պարունակում է տարրեր, որոնք կարող էին ձևավորվել ընդամենը առաջին սերնդի մեկ աստղի կյանքի և մահվան ընթացքում: Սա նշանակում է, որ հայտնաբերված աստղը հաջորդ սերնդի աստղ է և գիտությանը հայտնի ամենահին աստղերից մեկը: