Հրապարակվել է ԱՄՆ-Իրան փոխըմբռնման հուշագրի պաշտոնական տեքստը

Միացյալ Նահանգները չորեքշաբթի հրապարակել է հանգստյան օրերին Իրանի հետ ձեռք բերված փոխըմբռնման հուշագրի պաշտոնական տեքստը, հաղորդում է CNN հեռուստաալիքը:

ԱՄՆ վարչակազմի բարձրաստիճան ներկայացուցիչն ընթերցել է 14 կետից բաղկացած փաստաթուղթը, որում շարադրված են դրույթներ Հորմուզի նեղուցի բացման, Իրանի դեմ առանձին ֆինանսական սահմանափակումների մեղմացման մասին, ինչպես նաև նշված են ապագա տեխնիկական բանակցությունների ընթացքում իրանական միջուկային ծրագրի դիտարկման վերաբերյալ ակնկալիքները։

«Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Իրանի Իսլամական Հանրապետության միջև փոխըմբռնման Իսլամաբադի հուշագիր» խորագրով փաստաթուղթը հրապարակվել է այն քննադատությունից հետո, որ դրա տեքստը նախկինում չէր հանրայնացվել։

Հուշագիրը պետք է պաշտոնապես ստորագրվի ուրբաթ, որից հետո կսկսվի 60-օրյա պատուհան՝ գործարքի վերջնական պայմանները համաձայնեցնելու համար։

Ստորև բերված է ամբողջական տեքստը.

«Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները և Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը համատեղ և բարեխղճորեն համաձայնության են եկել [ամսաթիվ]-ին հետևյալի շուրջ.

1. Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները, Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը և ընթացիկ պատերազմում նրանց դաշնակիցները ստորագրում են սույն փոխըմբռնման հուշագիրը՝ հայտարարելու բոլոր ճակատներում, ներառյալ Լիբանանում, ռազմական գործողությունների անհապաղ և մշտական դադարեցում, և պարտավորվում են այդ պահից սկսած չսկսել որևէ պատերազմ կամ որևէ ռազմական գործողություն միմյանց դեմ, ինչպես նաև ձեռնպահ մնալ միմյանց դեմ ուժի կիրառման սպառնալիքից կամ դրա կիրառումից և ապահովել Լիբանանի տարածքային ամբողջականությունն ու ինքնիշխանությունը։ Վերջնական համաձայնագիրը կհաստատի բոլոր ճակատներում, ներառյալ Լիբանանում, պատերազմի մշտական դադարեցումը և սույն կետի մյուս դրույթները։

2. Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները և Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը պարտավորվում են հարգել միմյանց ինքնիշխանությունն ու տարածքային ամբողջականությունը և ձեռնպահ մնալ միմյանց ներքին գործերին միջամտելուց։

3. Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները և Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը պարտավորվում են բանակցություններ վարել և հասնել վերջնական համաձայնագրի առավելագույնը 60 օրվա ընթացքում՝ փոխադարձ համաձայնությամբ երկարաձգման հնարավորությամբ։

4. Սույն հուշագրի ստորագրումից անմիջապես հետո Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները կսկսեն ծովային շրջափակման և Իրանի Իսլամական Հանրապետության նկատմամբ ցանկացած խոչընդոտների վերացումը և ամբողջությամբ կդադարեցնեն ծովային շրջափակումը 30 օրվա ընթացքում։ Այս ժամանակահատվածում նավերի տեղաշարժը կվերականգնվի նախապատերազմյան ծավալներին համամասնորեն, որոնք կվերականգնի Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը։ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները նաև պարտավորվում են դուրս բերել իրենց ուժերը Իրանի Իսլամական Հանրապետության մերձակայքից՝ վերջնական համաձայնագրի կնքումից հետո 30 օրվա ընթացքում։

5. Սույն հուշագրի ստորագրումից հետո Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը ջանքեր կգործադրի 60 օրվա ընթացքում Պարսից ծոցից դեպի Օմանի ծով և հակառակ ուղղությամբ առևտրային նավերի անվտանգ և անվճար անցումն ապահովելու համար։ Առևտրային նավերի տեղաշարժը կսկսվի անմիջապես, և հաշվի առնելով տեխնիկական ու ռազմական խոչընդոտների վերացման ու Իրանի Իսլամական Հանրապետության կողմից ականազերծման անհրաժեշտությունը՝ կներդրվի 30 օրվա ընթացքում։ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը երկխոսություն կվարի Օմանի Սուլթանության հետ՝ Հորմուզի նեղուցում ապագա կառավարումը և ծովային ծառայությունները որոշելու համար՝ խորհրդակցելով Պարսից ծոցի մյուս ափամերձ պետությունների հետ՝ միջազգային իրավունքին և նեղուցի ափամերձ պետությունների ինքնիշխան իրավունքներին համապատասխան։

6. Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները տարածաշրջանային գործընկերների հետ համատեղ պարտավորվում են մշակել առնվազն 300 միլիարդ ԱՄՆ դոլար գումարի վերջնական փոխհամաձայնեցված պլան՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության վերականգնման և տնտեսական զարգացման համար։ Այս պլանի իրականացման մեխանիզմը վերջնականապես կհամաձայնեցվի վերջնական համաձայնագրի շրջանակներում 60 օրվա ընթացքում։ Համապատասխան ֆինանսական գործառնությունների համար բոլոր անհրաժեշտ արտոնագրերը, բացառությունները և թույլտվությունները կտրամադրվեն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կողմից։

7. Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները պարտավորվում են դադարեցնել Իրանի Իսլամական Հանրապետության դեմ բոլոր տեսակի պատժամիջոցները, ներառյալ՝ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բանաձևերը, ՄԱԳԱՏԷ-ի Կառավարիչների խորհրդի բանաձևերը, ԱՄՆ բոլոր միակողմանի պատժամիջոցները՝ առաջնային և երկրորդային, վերջնական համաձայնագրի շրջանակներում համաձայնեցված ժամանակացույցով։ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները ճանաչում են պատժամիջոցների չեղարկման հարցի կրիտիկական կարևորությունը և մտադրություն են հայտնում անհապաղ դիտարկել այդ հարցերը բանակցությունների ընթացքում՝ փոխադարձ համաձայնության հասնելու համար։

8. Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը հաստատում է, որ չի ձեռք բերի կամ մշակի միջուկային զենք։ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները և Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը համաձայնության են եկել կարգավորել հարստացված նյութի պաշարների հարցը այն մեխանիզմին համապատասխան, որը փոխադարձաբար կհամաձայնեցվի 7-րդ կետում նշված ժամանակացույցի համաձայն՝ նվազագույն մեթոդաբանությամբ, այն է՝ նոսրացում տեղում՝ ՄԱԳԱՏԷ-ի հսկողության ներքո։ Կողմերը նաև համաձայնել են քննարկել հարստացման հարցը և Իրանի միջուկային կարիքների հետ կապված փոխադարձաբար համաձայնեցված այլ հարցեր՝ վերջնական համաձայնագրում համաձայնեցված գոհացուցիչ շրջանակային հիմքի վրա։

9. Մինչև վերջնական համաձայնագրի կնքումը Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները և Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը պարտավորվում են պահպանել ստատուս քվոն։ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը պահպանում է իր միջուկային ծրագրի ընթացիկ կարգավիճակը, իսկ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները չեն սահմանում նոր պատժամիջոցներ և տարածաշրջանում չեն տեղակայում հավելյալ ուժեր։

10. Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները պարտավորվում են սույն հուշագրի ստորագրումից անմիջապես հետո և մինչև պատժամիջոցների չեղարկումը տրամադրել ԱՄՆ ֆինանսների նախարարության թույլտվությունները իրանական հում նավթի, նավթամթերքի և ածանցյալների արտահանման, ինչպես նաև բոլոր հարակից ծառայությունների համար, ներառյալ՝ բանկային գործառնությունները, ապահովագրությունը, տեղափոխումը և այլն։

11. Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները պարտավորվում են սույն հուշագրի կատարումից հետո Իրանի Իսլամական Հանրապետության լիակատար տնօրինմանը հանձնել սառեցված կամ սահմանափակված միջոցներն ու ակտիվները։ ԱՄՆ-ը և Իրանը բանակցությունների ընթացքում փոխադարձաբար կհամաձայնեցնեն այդ միջոցների ազատման ընթացակարգերը։ Այդ միջոցները պետք է ամբողջությամբ հասանելի լինեն Իրանի Իսլամական Հանրապետության Կենտրոնական բանկի նշանակած ցանկացած վերջնական շահառուի վճարման համար։ ԱՄՆ-ն պարտավորվում է տրամադրել բոլոր անհրաժեշտ արտոնագրերն ու թույլտվությունները։

12. Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները և Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը համաձայնում են ստեղծել գործադիր մեխանիզմ՝ սույն հուշագրի կատարմանը և վերջնական համաձայնագրի հետագա պահպանմանը հետևելու համար։

13. Սույն հուշագրի ստորագրումից հետո և 1-ին, 4-րդ, 5-րդ, 10-րդ և 11-րդ կետերի կատարման մեկնարկի ու դրանց շարունակման պայմանով՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները և Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը կսկսեն վերջնական համաձայնագրի շուրջ բանակցությունները բացառապես մնացած կետերի վերաբերյալ։

14. Վերջնական համաձայնագիրը կհաստատվի ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի պարտադիր բանաձևով»։