Նրանք զբաղվում էին ոչ թե քաղաքականությամբ, այլ քաղաքով․ Թիֆլիսի հայ քաղաքապետների պատմությունը
Oragir.News-ի՝ Թբիլիսիի թղթակիցը Թբիլիսի քաղաքի պատմության մասին զրուցել է Աիդա Բաբաջանովի հետ։
Հարցին, թե ինչպիսին է եղել քաղաքի բնակչության էթնիկ կազմը, Բաբաջանովը նկատեց, որ ի սկզբանե քաղաքի բնակչությանը ոչ թե տարանջատել են ըստ ազգային պատկանելության, այլ ըստ հավատի։
«19-րդ դարի վերջին ձեռագրերում երևում է, որ 25-30 տոկոսը կազմել են սլավոնական ազգերի ներկայացուցիչներ, 30-40 տոկոսը՝ հայեր, 30 տոկոսը՝ վրացիներ, 10 տոկոսը՝ մուսուլմաններ և այլն։ Ահա սա է բազմազգությունը։ Նրանք բոլորը ոչ միայն միասին ապրում էին քաղաքում, այլև նրանց հարաբերությունները շատ լավ էին։ Նրանք ունեին իրենց տաճարները և այլն»,- ասաց Բաբաջանովը։
Հարցին, թե ճի՞շտ է, որ 2700 տներից շուրջ 2000-ը պատկանել են հայերին, մեր զրուցակիցը նշեց, որ ավելի վաղ եղել է այդպիսի պատկեր, քանի որ հայերն զբաղվում էին առևտրով․ պատահական չէ, որ դեպի քաղաքի կենտրոն գնացող փողոցը կոչվել է Հայկական շուկա։ Ուստի և քաղաքի ամենահետաքրքիր կառույցները կազմում են քարվանսարաները։
«Շատերը զարմանում են, որ քաղաքում ապակիներ չեն եղել։ Ապակին հայտնվել է 19-րդ դարավերջին, երբ սկսել են այն արտադրել։ Ապակիներով տներ գոյություն չեն ունեցել առհասարակ։ Ապակին հայտնվել է երկաթուղու կառուցումից հետո»,- պատմեց Բաբաջանովը։
Նկատեց՝ Թիֆլիսը եղել է ամբողջ Կովկասի կենտրոնը։
Oragir.News-ի հարցին ի պատասխան՝ Աիդա Բաբաջանովը հաստատեց, որ գրեթե ամբողջ 19-րդ դարի ընթացքում Թիֆլիսի քաղաքապետները հայեր են եղել։ Նա առանձնացրեց Բեհբութովներին, որոնք մի քանի տասնամյակ ղեկավարել են քաղաքը, ունեցել են հողեր, նրանցն է եղել նաև Խոջիվանքը։
«Քաղաքապետները պետք է լինեին մարդիկ, որոնք ունեին կառավարման հմտություններ, կայացած էին, և որպես կանոն՝ դրանք հենց հայերն էին․․․․ Քաղաքում նրանք սիրված էին։ Նրանք իրենց գումարները ևս ծախսում էին քաղաքի վրա։․․․․ Նրանք զբաղվում էին ոչ թե քաղաքանությամբ, այլ քաղաքով»,-ասաց Բաբաջանովը։
Մանրամասները՝ տեսանյութում։
Հարցին, թե ինչպիսին է եղել քաղաքի բնակչության էթնիկ կազմը, Բաբաջանովը նկատեց, որ ի սկզբանե քաղաքի բնակչությանը ոչ թե տարանջատել են ըստ ազգային պատկանելության, այլ ըստ հավատի։
«19-րդ դարի վերջին ձեռագրերում երևում է, որ 25-30 տոկոսը կազմել են սլավոնական ազգերի ներկայացուցիչներ, 30-40 տոկոսը՝ հայեր, 30 տոկոսը՝ վրացիներ, 10 տոկոսը՝ մուսուլմաններ և այլն։ Ահա սա է բազմազգությունը։ Նրանք բոլորը ոչ միայն միասին ապրում էին քաղաքում, այլև նրանց հարաբերությունները շատ լավ էին։ Նրանք ունեին իրենց տաճարները և այլն»,- ասաց Բաբաջանովը։
Հարցին, թե ճի՞շտ է, որ 2700 տներից շուրջ 2000-ը պատկանել են հայերին, մեր զրուցակիցը նշեց, որ ավելի վաղ եղել է այդպիսի պատկեր, քանի որ հայերն զբաղվում էին առևտրով․ պատահական չէ, որ դեպի քաղաքի կենտրոն գնացող փողոցը կոչվել է Հայկական շուկա։ Ուստի և քաղաքի ամենահետաքրքիր կառույցները կազմում են քարվանսարաները։
«Շատերը զարմանում են, որ քաղաքում ապակիներ չեն եղել։ Ապակին հայտնվել է 19-րդ դարավերջին, երբ սկսել են այն արտադրել։ Ապակիներով տներ գոյություն չեն ունեցել առհասարակ։ Ապակին հայտնվել է երկաթուղու կառուցումից հետո»,- պատմեց Բաբաջանովը։
Նկատեց՝ Թիֆլիսը եղել է ամբողջ Կովկասի կենտրոնը։
Oragir.News-ի հարցին ի պատասխան՝ Աիդա Բաբաջանովը հաստատեց, որ գրեթե ամբողջ 19-րդ դարի ընթացքում Թիֆլիսի քաղաքապետները հայեր են եղել։ Նա առանձնացրեց Բեհբութովներին, որոնք մի քանի տասնամյակ ղեկավարել են քաղաքը, ունեցել են հողեր, նրանցն է եղել նաև Խոջիվանքը։
«Քաղաքապետները պետք է լինեին մարդիկ, որոնք ունեին կառավարման հմտություններ, կայացած էին, և որպես կանոն՝ դրանք հենց հայերն էին․․․․ Քաղաքում նրանք սիրված էին։ Նրանք իրենց գումարները ևս ծախսում էին քաղաքի վրա։․․․․ Նրանք զբաղվում էին ոչ թե քաղաքանությամբ, այլ քաղաքով»,-ասաց Բաբաջանովը։
Մանրամասները՝ տեսանյութում։
Ամենից շատ դիտված
15:30 Հակարիի կամրջի մոտ ադրբեջանցիներն ուզում են առաջանալ, հայ սահմանապահները չեն թողնում․ կրակոցներ չկան, միայն լեզվակռիվ է
12:56 Ես իմ երջանկությունը գտել եմ` ի հեճուկս բոլոր չարախոսների և չկամեցողների. Ալեն Սիմոնյան
15:48 ՀՀ-ում, կապված ՌԴ-ում էժանացման հետ, ցորենի գինը իջել է, բայց հացի գները ոչ մի տեղ չեն իջել
14:20 Ողբերգական դեպք՝ Երևանում․ «Ուիգմոր» ԲԿ տեղափոխված 8-ամյա տղան մահացել է
18:00 ՍԱՏՄ ղեկավարը` խոշորագույն բեռնափոխադրող
14:00 11 մլն դրամ. Տիգրան Ավինյանը մեր հաշվին օգնության ձեռք է մեկնել Հ1-ին
11:34 Սարդարապատում 42-ամյա վարորդը վրաերթի է ենթարկել 87-ամյա հետիոտնի․ վերջինը հիվանդանոցում մահացել է
17:43 16-ամյա վարորդը «Mercedes»-ով բախվել է ապառաժ քարերին․ կան վիրավորներ
19:20 Հայ գործընկերներին հրավիրում ենք համագործակցելու. Օվերչուկ
17:10 Ռուսական ռազմաբազայից հետո. Փաշինյանն ունի՞ անվտանգության այլընտրանք. քաղաքագետ
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: