11 ժամ առաջ 
վերջին լուրեր
Արտաքին
3 ամիս առաջ - 17:25 06-03-2026
Ադրբեջանն Իսրայելի հանդեպ պարտավորություններ ունի. ով է Նախիջևանին հարվածելու շահառուն
Երեկ, մարտի 5-ին, Նախիջևանի օդանավակայանի վրա անօդաչու թռչող սարքերով հարձակում է տեղի ունեցել։ Ադրբեջանական լրատվամիջոցները հաղորդեցին, որ հարվածն իրականացրել է Իրանը։ Սակայն Թեհրանը պաշտոնական մակարդակով հերքեց այս տեղեկությունը, ընդգծելով, որ հարևան պետություններին վնաս չպատճառելու դիրքորոշումը պահպանելու է։
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը միջադեպի առնչությամբ շատ արագ հրավիրել է Անվտանգության խորհրդի նիստ և այն ահաբեկչություն որակել։ Նրա արագ արձագանքը հիմք էր տվել ենթադրելու, որ միջադեպը կարող էր օգտագործվել Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական դիրքերն ամրապնդելու և միջազգային հանրության ուշադրությունն իր վրա սևեռելու համար։
Քաղաքագետ Արա Պողոսյանը Oragir.News-ի հետ զրույցում ընդգծեց, որ այս միջադեպը պետք է դիտարկել ոչ միայն հարձակման փաստի, այլև հնարավոր շահառուների տարածաշրջանային հետարքրությունների համատեքստում.
«Եթե ուզում ենք հասկանալ, թե ինչ է տեղի ունեցել Նախիջևանի օդանավակայանում, առաջին հերթին պետք է պարզենք, թե ովքեր են հնարավոր շահառուները և ի՞նչ ռազմական նշանակություն ուներ այդ օբյեկտը։ Նախիջևանի օդանավակայանը տարածաշրջանային առումով կարևոր է։ Այն վերահսկում է ռազմավարական տեղաշարժը և լոգիստիկ կապերը։ Սակայն Իրանի ներկայիս ռազմաքաղաքական իրավիճակն ու հարևանների հետ հարաբերությունները հաշվի առնելով՝ Թեհրանը նման քայլի մոտիվացիա չուներ։ Իրանին հետաքրքրում է իր ազդեցության պահպանումը տարածաշրջանում, սակայն առանց լայն միջազգային առճակատման»։
Քաղաքագետը նշեց նաև հնարավոր սցենարները և շահառուներին.
«Ամենահավանական երկու սցենար կա. Առաջինը՝ Իսրայելը կարող էր իր հատուկ ծառայությունների միջոցով կազմակերպել միջադեպը՝ Ադրբեջանին «կազուս բելի» (պատերազմի առիթ) տրամադրելու և Իրանի նկատմամբ ռազմաքաղաքական ճնշում ստեղծելու համար։ Երկրորդը՝ Ադրբեջանը կարող էր ինքնուրույն ձեռնարկել նման քայլ՝ Իսրայելի հետ հարաբերությունները բարելավելու համար։ Պատմական փորձն էլ ցույց է տալիս, որ նման գործողությունների հետևանքները հաճախ վերագրվում են կողմերին, որոնք իրականում անմեղ են»։
Եզրափակելով խոսքը՝ Պողոսյանը կարևորեց տեղեկատվական ճնշման գործոնը․
«Ադրբեջանի նախագահի հապշտապ հայտարարությունները հուշում են, որ միջադեպը օգտագործվել է քաղաքական նպատակներով՝ սրելու տարածաշրջանային իրավիճակը, ապահովելու կոալիցիոն լծակներ և տեղեկատվական ճնշում։ Իսկ Իրանի ուղղակի մասնակցությունը քիչ հավանական»։
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը միջադեպի առնչությամբ շատ արագ հրավիրել է Անվտանգության խորհրդի նիստ և այն ահաբեկչություն որակել։ Նրա արագ արձագանքը հիմք էր տվել ենթադրելու, որ միջադեպը կարող էր օգտագործվել Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական դիրքերն ամրապնդելու և միջազգային հանրության ուշադրությունն իր վրա սևեռելու համար։
Քաղաքագետ Արա Պողոսյանը Oragir.News-ի հետ զրույցում ընդգծեց, որ այս միջադեպը պետք է դիտարկել ոչ միայն հարձակման փաստի, այլև հնարավոր շահառուների տարածաշրջանային հետարքրությունների համատեքստում.
«Եթե ուզում ենք հասկանալ, թե ինչ է տեղի ունեցել Նախիջևանի օդանավակայանում, առաջին հերթին պետք է պարզենք, թե ովքեր են հնարավոր շահառուները և ի՞նչ ռազմական նշանակություն ուներ այդ օբյեկտը։ Նախիջևանի օդանավակայանը տարածաշրջանային առումով կարևոր է։ Այն վերահսկում է ռազմավարական տեղաշարժը և լոգիստիկ կապերը։ Սակայն Իրանի ներկայիս ռազմաքաղաքական իրավիճակն ու հարևանների հետ հարաբերությունները հաշվի առնելով՝ Թեհրանը նման քայլի մոտիվացիա չուներ։ Իրանին հետաքրքրում է իր ազդեցության պահպանումը տարածաշրջանում, սակայն առանց լայն միջազգային առճակատման»։
Քաղաքագետը նշեց նաև հնարավոր սցենարները և շահառուներին.
«Ամենահավանական երկու սցենար կա. Առաջինը՝ Իսրայելը կարող էր իր հատուկ ծառայությունների միջոցով կազմակերպել միջադեպը՝ Ադրբեջանին «կազուս բելի» (պատերազմի առիթ) տրամադրելու և Իրանի նկատմամբ ռազմաքաղաքական ճնշում ստեղծելու համար։ Երկրորդը՝ Ադրբեջանը կարող էր ինքնուրույն ձեռնարկել նման քայլ՝ Իսրայելի հետ հարաբերությունները բարելավելու համար։ Պատմական փորձն էլ ցույց է տալիս, որ նման գործողությունների հետևանքները հաճախ վերագրվում են կողմերին, որոնք իրականում անմեղ են»։
Եզրափակելով խոսքը՝ Պողոսյանը կարևորեց տեղեկատվական ճնշման գործոնը․
«Ադրբեջանի նախագահի հապշտապ հայտարարությունները հուշում են, որ միջադեպը օգտագործվել է քաղաքական նպատակներով՝ սրելու տարածաշրջանային իրավիճակը, ապահովելու կոալիցիոն լծակներ և տեղեկատվական ճնշում։ Իսկ Իրանի ուղղակի մասնակցությունը քիչ հավանական»։
Ամենից շատ դիտված
23:22 Ո՞վ է այդ թույնը հասցրել երեխային. 12-ամյա աշակերտը էքսկուրսիայից հետո հայտնվել է հիվանդանոցում
11:38 Ծաղկունքը շոկի մեջ է․ գայլերը 300-ից ավելի ոչխար ու գառ են հոշոտել
16:11 Պուտինը բաց թողեց իր համար այս ձախողված պատերազմից դուրս գալու հնարավորությունը. Սիբիհա
16:45 Վրաստան-Հայաստան անցակետում մեծ կուտակումներ են, գալիս են քվեարկելու
19:03 Զարուհի Փոստանջյանը հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացրել
16:59 Ահազանգ․ 33/50 տեղամասում 3-րդ համարի քվեաթերթիկների տրցակը բացակայում է, ասում են՝ չեն ստացել
14:17 Ուկրաինան և Ռուսաստանը «185-ը 185-ի դիմաց» ձևաչափով գերիների փոխանակում են անցկացրել
13:04 Ձերբակալվել է «Ապրելու երկիր»-ի քաղաքական խորհրդի անդամ Արթուր Աստոյանը. Մանե Թանդիլյան
10:25 Իրանը 7 բալիստիկ հրթիռ է արձակել Քուվեյթի և Բահրեյնի ուղղությամբ
20:17 Գերմանիայից արտաքuված քաղաքացիներ տեղափոխող ևս մեկ ինքնաթիռ է եկել Հայաստան
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: