Վաշինգտոնյան հանդիպումն ինչպե՞ս կանդրադառնա ցուցարարի վրա
Ինչպե՞ս կանդրադառնա ՀՀ ԱԳ նախարարի և ԱՄՆ պետքարտուղարի վաշինգտոնյան հանդիպումը Արցախի կարգավիճակի, հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման և Երևանում ընթացող հակակառավարական ցույցերի վրա։
Ի տարբերություն ՌԴ-ի, Թուրքիայի և Ադրբեջանի՝ ԱՄՆ-ն և ՀՀ-ն չեն ընդունում, որ նոյեմբերի 9-ի հակահայկական հայտարարությամբ Արցախի հարցը փակված է։ ԱՄՆ-ն բազմիցս հայտարարել է Արցախի հարցի համապարփակ կարգավորման հարցում իր ստանձնած հանձնառությանը հավատարիմ մնալու մասին։ Այս իրավիճակում ՀՀ-ն կարող է զարգացնել հայ-ամերիկյան հարաբերություննները և Վաշինգտոնի տարածաշրջանային հավակնությունները ծառայեցնել հօգուտ Արցախի։ Օրինակ՝ կարող է չօգնել ՌԴ-ին պատժամիջոցները շրջանցելու հարցում, դրա դիմաց Արցախի կարգավիճակի հայանպաստ որոշման հարցում ստանալ ԱՄՆ աջակցությունը։
Հայ-թուրքական 2008-2009թթ․-ի բանակցությունները վարվել են ՌԴ միջորդությամբ, իսկ ներկայում՝ ԱՄՆ միջնորդությամբ։ Հարավային Կովկասում ՌԴ-ն և Թուրքիան 1921-ի Մոսկվայի ռուս-թուրքական եղբայրության պայմանագրով սահմանված իրենց իրավունքները ներկայում փորձում են վերահաստատել ռուս-թուրքական 3+3 նախագծով։ Չնայած ՀՀ իշխանությունները ՌԴ-ի «խնդրանքով» հավանություն են տվել 3+3-ին, սակայն այն ՀՀ-ին ձեռնտու չէ, քանի որ 3+3-ի դեպքում ՀՀ-ն չի կարող բարձրացնել ոչ միայն Հայոց ցեղասպանության հատուցման, Նախիջևանի, Կարսի, Սուրմալուի նկատմամբ Հայաստանի օրինական պահանջները, այլև նույնիսկ Արցախի կարգավիճակի հարցը։ 3+3-ին դեմ է հանդես գալիս նաև ԱՄՆ-ն՝ ձգտելով որոշիչ դեր ունենալ տարածաշրջանում։ Դրանից զատ՝ ԱՄՆ-ն սատարում է Ուկրաինային՝ ընդդեմ ՌԴ-ի, իսկ ԱՄՆ-Թուրքիա հարաբերությունները 2016թ․-ից հետո վատացել են։ Հայ-ամերիկյան արդյունավետ գործակցության արդյունքում ՀՀ-ն կարող է ակնկալել ձեռքբերումներ հայ-թուրքական ճակատում ևս, մասնավորապես՝ Մոսկվայի 1921-ի ռուս-թուրքական հակահայ պայմանագիրն ապօրինի ճանաչելու, հետևաբար՝ Հայոց ցեղասպանության հատուցման, Արցախի կարգավիճակի հայանպաստ որոշման, Կարսը, Սուրմալուն, Նախիջևանը Հայաստանին վերադարձնելու հարցերում։
Եթե այսօր ցուցարարը բարձրացնի անկախության և ժողովրդավարության 2-րդ փուլի բարեփոխումներ իրականացնելու, հայ-թուրքական բանակցություններում ՀՀ օրինական պահանջների, Արցախում ՄԱԿ-ի մանդատով խաղաղապահ տեղակայելու հարցեր, ապա ցուցարարը վաղ, թե ուշ կհաղթի։ Իսկ եթե այդ ընթացքում ՌԴ-ն պարտվի ուկրաինա-ռուսական պատերազմում և հրաժարվի ՀՀ-ն ու Արցախը նոյեմբերի 9-ի հակահայ հայտարարության շրջանակում պահելու նկրտումից, ապա նոր վարչապետն առանց դիմադրության կիրականացնի ցուցարարի ակնկալիքները։
Թաթուլ Մկրտչյան
Ի տարբերություն ՌԴ-ի, Թուրքիայի և Ադրբեջանի՝ ԱՄՆ-ն և ՀՀ-ն չեն ընդունում, որ նոյեմբերի 9-ի հակահայկական հայտարարությամբ Արցախի հարցը փակված է։ ԱՄՆ-ն բազմիցս հայտարարել է Արցախի հարցի համապարփակ կարգավորման հարցում իր ստանձնած հանձնառությանը հավատարիմ մնալու մասին։ Այս իրավիճակում ՀՀ-ն կարող է զարգացնել հայ-ամերիկյան հարաբերություննները և Վաշինգտոնի տարածաշրջանային հավակնությունները ծառայեցնել հօգուտ Արցախի։ Օրինակ՝ կարող է չօգնել ՌԴ-ին պատժամիջոցները շրջանցելու հարցում, դրա դիմաց Արցախի կարգավիճակի հայանպաստ որոշման հարցում ստանալ ԱՄՆ աջակցությունը։
Հայ-թուրքական 2008-2009թթ․-ի բանակցությունները վարվել են ՌԴ միջորդությամբ, իսկ ներկայում՝ ԱՄՆ միջնորդությամբ։ Հարավային Կովկասում ՌԴ-ն և Թուրքիան 1921-ի Մոսկվայի ռուս-թուրքական եղբայրության պայմանագրով սահմանված իրենց իրավունքները ներկայում փորձում են վերահաստատել ռուս-թուրքական 3+3 նախագծով։ Չնայած ՀՀ իշխանությունները ՌԴ-ի «խնդրանքով» հավանություն են տվել 3+3-ին, սակայն այն ՀՀ-ին ձեռնտու չէ, քանի որ 3+3-ի դեպքում ՀՀ-ն չի կարող բարձրացնել ոչ միայն Հայոց ցեղասպանության հատուցման, Նախիջևանի, Կարսի, Սուրմալուի նկատմամբ Հայաստանի օրինական պահանջները, այլև նույնիսկ Արցախի կարգավիճակի հարցը։ 3+3-ին դեմ է հանդես գալիս նաև ԱՄՆ-ն՝ ձգտելով որոշիչ դեր ունենալ տարածաշրջանում։ Դրանից զատ՝ ԱՄՆ-ն սատարում է Ուկրաինային՝ ընդդեմ ՌԴ-ի, իսկ ԱՄՆ-Թուրքիա հարաբերությունները 2016թ․-ից հետո վատացել են։ Հայ-ամերիկյան արդյունավետ գործակցության արդյունքում ՀՀ-ն կարող է ակնկալել ձեռքբերումներ հայ-թուրքական ճակատում ևս, մասնավորապես՝ Մոսկվայի 1921-ի ռուս-թուրքական հակահայ պայմանագիրն ապօրինի ճանաչելու, հետևաբար՝ Հայոց ցեղասպանության հատուցման, Արցախի կարգավիճակի հայանպաստ որոշման, Կարսը, Սուրմալուն, Նախիջևանը Հայաստանին վերադարձնելու հարցերում։
Եթե այսօր ցուցարարը բարձրացնի անկախության և ժողովրդավարության 2-րդ փուլի բարեփոխումներ իրականացնելու, հայ-թուրքական բանակցություններում ՀՀ օրինական պահանջների, Արցախում ՄԱԿ-ի մանդատով խաղաղապահ տեղակայելու հարցեր, ապա ցուցարարը վաղ, թե ուշ կհաղթի։ Իսկ եթե այդ ընթացքում ՌԴ-ն պարտվի ուկրաինա-ռուսական պատերազմում և հրաժարվի ՀՀ-ն ու Արցախը նոյեմբերի 9-ի հակահայ հայտարարության շրջանակում պահելու նկրտումից, ապա նոր վարչապետն առանց դիմադրության կիրականացնի ցուցարարի ակնկալիքները։
Թաթուլ Մկրտչյան
Ամենից շատ դիտված
09:48 Ծնվել է Մարմարիկ գետում մահացած հայտնաբերված 2-ամյա Տիգրանի եղբայրը
12:36 Առևտրային պատերազմ Հյուսիսային Ամերիկայում. Թրամփը 50% մաքսատուրք է սահմանել կանադական ապրանքների վրա
10:32 ԱՄՆ-ի նոր հարվածներից հետո Իրանը հարձակվել է Քուվեյթում և այլ երկրներում գտնվող ամերիկյան թիրախների վրա
15:00 Բարը դպրոցին չի խանգարում. Ալեն Սիմոնյանի նախկին կնոջ բիզնեսը՝ Աբովյանի անվան դպրոցի տարածքում
15:40 Ռոմելա Սարգսյանից բաժանվելուց հետո դերասան Գևորգ Գրիգորյանն այլևս չի թաքցնում իր նոր ընտրյալին
21:35 Զինծառայող է մահացել. ՀՀ քննչական կոմիտե
12:20 Ադրբեջանը ստիպեց Իսրայելին չճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը
18:43 Դիվանագիտական լարվածություն. Հնդկաստանը պահանջում է Ռուսաստանից պատասխանատվություն կրել
19:00 Թալանչի՞, թե՞ բարերար. «Իտեքս»-ի միլիոնները՝ «Իմ քայլը» հիմնադրամին
10:59 Զանգվածային բողոքներ. Wildberries-ի վաճառողները չեն կարողանում դուրս բերել իրենց ապրանքները պահեստներից
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: