Արտաքին
2 ամիս առաջ - 17:25 06-03-2026
Ադրբեջանն Իսրայելի հանդեպ պարտավորություններ ունի. ով է Նախիջևանին հարվածելու շահառուն
Երեկ, մարտի 5-ին, Նախիջևանի օդանավակայանի վրա անօդաչու թռչող սարքերով հարձակում է տեղի ունեցել։ Ադրբեջանական լրատվամիջոցները հաղորդեցին, որ հարվածն իրականացրել է Իրանը։ Սակայն Թեհրանը պաշտոնական մակարդակով հերքեց այս տեղեկությունը, ընդգծելով, որ հարևան պետություններին վնաս չպատճառելու դիրքորոշումը պահպանելու է։
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը միջադեպի առնչությամբ շատ արագ հրավիրել է Անվտանգության խորհրդի նիստ և այն ահաբեկչություն որակել։ Նրա արագ արձագանքը հիմք էր տվել ենթադրելու, որ միջադեպը կարող էր օգտագործվել Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական դիրքերն ամրապնդելու և միջազգային հանրության ուշադրությունն իր վրա սևեռելու համար։
Քաղաքագետ Արա Պողոսյանը Oragir.News-ի հետ զրույցում ընդգծեց, որ այս միջադեպը պետք է դիտարկել ոչ միայն հարձակման փաստի, այլև հնարավոր շահառուների տարածաշրջանային հետարքրությունների համատեքստում.
«Եթե ուզում ենք հասկանալ, թե ինչ է տեղի ունեցել Նախիջևանի օդանավակայանում, առաջին հերթին պետք է պարզենք, թե ովքեր են հնարավոր շահառուները և ի՞նչ ռազմական նշանակություն ուներ այդ օբյեկտը։ Նախիջևանի օդանավակայանը տարածաշրջանային առումով կարևոր է։ Այն վերահսկում է ռազմավարական տեղաշարժը և լոգիստիկ կապերը։ Սակայն Իրանի ներկայիս ռազմաքաղաքական իրավիճակն ու հարևանների հետ հարաբերությունները հաշվի առնելով՝ Թեհրանը նման քայլի մոտիվացիա չուներ։ Իրանին հետաքրքրում է իր ազդեցության պահպանումը տարածաշրջանում, սակայն առանց լայն միջազգային առճակատման»։
Քաղաքագետը նշեց նաև հնարավոր սցենարները և շահառուներին.
«Ամենահավանական երկու սցենար կա. Առաջինը՝ Իսրայելը կարող էր իր հատուկ ծառայությունների միջոցով կազմակերպել միջադեպը՝ Ադրբեջանին «կազուս բելի» (պատերազմի առիթ) տրամադրելու և Իրանի նկատմամբ ռազմաքաղաքական ճնշում ստեղծելու համար։ Երկրորդը՝ Ադրբեջանը կարող էր ինքնուրույն ձեռնարկել նման քայլ՝ Իսրայելի հետ հարաբերությունները բարելավելու համար։ Պատմական փորձն էլ ցույց է տալիս, որ նման գործողությունների հետևանքները հաճախ վերագրվում են կողմերին, որոնք իրականում անմեղ են»։
Եզրափակելով խոսքը՝ Պողոսյանը կարևորեց տեղեկատվական ճնշման գործոնը․
«Ադրբեջանի նախագահի հապշտապ հայտարարությունները հուշում են, որ միջադեպը օգտագործվել է քաղաքական նպատակներով՝ սրելու տարածաշրջանային իրավիճակը, ապահովելու կոալիցիոն լծակներ և տեղեկատվական ճնշում։ Իսկ Իրանի ուղղակի մասնակցությունը քիչ հավանական»։
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը միջադեպի առնչությամբ շատ արագ հրավիրել է Անվտանգության խորհրդի նիստ և այն ահաբեկչություն որակել։ Նրա արագ արձագանքը հիմք էր տվել ենթադրելու, որ միջադեպը կարող էր օգտագործվել Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական դիրքերն ամրապնդելու և միջազգային հանրության ուշադրությունն իր վրա սևեռելու համար։
Քաղաքագետ Արա Պողոսյանը Oragir.News-ի հետ զրույցում ընդգծեց, որ այս միջադեպը պետք է դիտարկել ոչ միայն հարձակման փաստի, այլև հնարավոր շահառուների տարածաշրջանային հետարքրությունների համատեքստում.
«Եթե ուզում ենք հասկանալ, թե ինչ է տեղի ունեցել Նախիջևանի օդանավակայանում, առաջին հերթին պետք է պարզենք, թե ովքեր են հնարավոր շահառուները և ի՞նչ ռազմական նշանակություն ուներ այդ օբյեկտը։ Նախիջևանի օդանավակայանը տարածաշրջանային առումով կարևոր է։ Այն վերահսկում է ռազմավարական տեղաշարժը և լոգիստիկ կապերը։ Սակայն Իրանի ներկայիս ռազմաքաղաքական իրավիճակն ու հարևանների հետ հարաբերությունները հաշվի առնելով՝ Թեհրանը նման քայլի մոտիվացիա չուներ։ Իրանին հետաքրքրում է իր ազդեցության պահպանումը տարածաշրջանում, սակայն առանց լայն միջազգային առճակատման»։
Քաղաքագետը նշեց նաև հնարավոր սցենարները և շահառուներին.
«Ամենահավանական երկու սցենար կա. Առաջինը՝ Իսրայելը կարող էր իր հատուկ ծառայությունների միջոցով կազմակերպել միջադեպը՝ Ադրբեջանին «կազուս բելի» (պատերազմի առիթ) տրամադրելու և Իրանի նկատմամբ ռազմաքաղաքական ճնշում ստեղծելու համար։ Երկրորդը՝ Ադրբեջանը կարող էր ինքնուրույն ձեռնարկել նման քայլ՝ Իսրայելի հետ հարաբերությունները բարելավելու համար։ Պատմական փորձն էլ ցույց է տալիս, որ նման գործողությունների հետևանքները հաճախ վերագրվում են կողմերին, որոնք իրականում անմեղ են»։
Եզրափակելով խոսքը՝ Պողոսյանը կարևորեց տեղեկատվական ճնշման գործոնը․
«Ադրբեջանի նախագահի հապշտապ հայտարարությունները հուշում են, որ միջադեպը օգտագործվել է քաղաքական նպատակներով՝ սրելու տարածաշրջանային իրավիճակը, ապահովելու կոալիցիոն լծակներ և տեղեկատվական ճնշում։ Իսկ Իրանի ուղղակի մասնակցությունը քիչ հավանական»։
Ամենից շատ դիտված
23:49 Սա ստոր հերյուրանք է և քաղաքական պատվեր. Սողոմոնյանը՝ «Ուժեղ Հայաստանի» գրանցումը չեղարկելու փորձի մասին
18:45 Ոնց են ավտոբուսներով Աշտարակի համայնքապետարանի մոտից մարդկանց տանում ՔՊ հավաքին
17:13 Երջանիկ պատահականությամբ բոլորը Վանաձորից «կամավոր», կազմակերպված գնում են Փաշինյանի հանրահավաքին. Մենուա Սողոմոնյան
19:57 Եթե Փաշինյանը արգելում է «Ուժեղ Հայաստանին» մասնակցել ընտրության՝ պատճառը պարտվելու տագնապն է. քաղաքագետ
20:45 «Ուժեղ Հայաստան»-ի գրանցումը ուժը կորցրած կամ անվավեր ճանաչելու ողջամիտ իրավական հնարավորություն առկա չէ․ փաստաբան
16:31 ՔՊ-ի աջակիցը վրաերթի է ենթարկել ԲՀԿ-ի քարոզարշավի մասնակիցներին
11:38 Ծաղկունքը շոկի մեջ է․ գայլերը 300-ից ավելի ոչխար ու գառ են հոշոտել
22:48 Ժողովրդավարության նկատմամբ ոտնձգություն, այն էլ ընտրություններից 2 օր առաջ. Արման Թաթոյան
19:10 Մանիպուլյացիա՞, թե՞ անտեղյակություն. Նիկոլ Փաշինյանի՝ 8 միլիարդ դոլարի առասպելը
17:07 Մեզնից խլեցին ամենաթանկն ու ասացին, որ առանց խլելու էլ հնարավոր էր, բայց մենք ուզեցինք, որ դուք սգաք՝ հանուն «ոչնչի». զոհված զինծառայողի քրոջ գրառումը
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: